Dbaj o zdrowie

Stało się to prawdopodobnie za sprawą spuścizny wpływów greckich na Krecie w epoce minojskiej. Ozyrys jako sędzia dusz zmarłych, miał swego odpowiednika w mitologii kreteńskiej w Ra- damantysie. W Egipcie „teksty sarkofagów” na uży­tek obrzędów pogrzebowych faraonów w okresie Starego Państwa i późniejsza Księga Umarłych przeznaczone dla szerszego ogółu, są zbiorem for­muł, zaklęć i wskazówek, które miały pomagać du­szom zmarłych, by pomyślnie dotarły do’Szczęśliwego końca, nie wpadając w pułapki, potrzaski…

W obu wypadkach chodzi o wskazówki prak­tyczne, a nie o instrukcje moralne, oczyszczenie zaś ogranicza się do oczyszczenia rytualnego, a nie etycznego. W okresie przedchrześcijańskim greckie wyobrażenie piekła obejmuje cztery postacie po­tępionych: Tityosa, Syzyfa, Tantala i Iksjona, któ­rzy cierpią nie kończące się tortury. Malowidła ścienne w grobowcach etruskich ukazują, że grec­kie wyobrażenia piekła wywarły duży wpływ na Etrusków. Może też nie jest zbyt fantastyczne przypuszczenie, że w opisach tortur potępionych…

Chrześcijańskie i mahometańskie koncepcje sądu dusz oo śmierci oraz koncepcje nieba i piekła, do których zgodnie z wyrokiem wędrują dusze, wy­wodzą się niewątpliwie w głównej mierze od za- ratus2;trianizmu, nie zaś z przedchrześcijańskiej religii Egiptu; przypuszczalnie odegrał tutaj rolę judaizm faryzejski, który — w przeciwieństwie do judaizmu saduceuszów w okresie po wygna­niu — poddał się wpływom koncepcji Zaratusztry, nader silnym po włączeniu Babilonii, Syrii, Pale­styny i Egiptu do cesarstwa perskiego…

Trudniej jest sobie wyobrazić duszę odeieleśiioną czy nie wcieloną niż duszę, która jest połączona z żywym ciałem w psychosomatyczną jedność, dobrze nam znaną z doznań własnych i naszych bliźnich. Łatwiej nam jest wyobrazić sobie połą­czenie duszy z ciałem w istnieniu pośmiertnym, jeśli ujmuje się je jako powrót do ciała, które w tym ponownym połączeniu jest tym samym ciałem — tylko odtworzonym, ożywionym i zmar­twychwstałym — z którym ta dusza była…